Məzmuna keç
testim

Leksikologiya: sinonim, antonim, omonim testləri

Dövlət qulluğu imtahanında Azərbaycan dili 15 tapşırıqdır və leksikologiya suallarının payı böyükdür. Bu suallar qısadır: sözün sinonimini, antonimini və ya omonim cütünü tapmaq lazımdır.

Ən çox səhv sinonim və antonim cütlərini qarışdırmaqdan olur. Aşağıda hər anlayışın tərifi və nümunələri, sonda mövzu üzrə mini-test var.

Sinonim və antonim

Sinonimlər mənaca yaxın sözlərdir: gözəl, göyçək; cəsur, igid; böyük, iri. Antonimlər əks mənalı sözlərdir: ağ, qara; uzaq, yaxın; gec, tez. Variantlar arasında həm sinonim, həm antonim cütü verildikdə sualın nə istədiyini yenidən oxuyun.

Omonimlər

Omonimlər eyni səslənən, lakin mənaca əlaqəsi olmayan sözlərdir: yaz (fəsil) və yaz (yazmaq), gül (çiçək) və gül (gülmək). Çoxmənalı sözdən fərqi budur: çoxmənalı sözün mənaları bir-biri ilə bağlıdır.

Doğma və alınma sözlər

Doğma sözlər: su, ana, göz, ev. Alınma sözlər: universitet, televizor, telefon, avtobus. Alınma sözlər çox vaxt başqa dillərə xas səs birləşmələrindən tanınır.

Frazeoloji birləşmələr

Frazeoloji birləşmə məcazi mənalı sabit ifadədir və mənası tərkibindəki sözlərin mənasından çıxmır: əlini qoynuna qoymaq (bikar qalmaq), qulaq asmaq (dinləmək).

Əlaqəli səhifələr

Tez-tez verilən suallar

Omonim ilə çoxmənalı sözün fərqi nədir?

Omonimlərin mənaları arasında əlaqə yoxdur (yaz fəsil, yaz feil). Çoxmənalı sözün mənaları bir-biri ilə bağlıdır.

«Gözəl» sözünün sinonimi hansıdır?

Göyçək, qəşəng kimi sözlər. Antonimi isə çirkin.

Frazeoloji birləşmə necə tanınır?

Mənası sözlərin hərfi mənasından çıxmır və ifadə sabitdir: əlini qoynuna qoymaq, yəni bikar qalmaq.

Dövlət qulluğu imtahanında Azərbaycan dilindən neçə sual var?

15 tapşırıq. Bütün imtahan 100 tapşırıqdır.

Sual nümunələri və cavabları

  1. 1. «Göz yummaq» frazeoloji birləşməsi hansı mənada işlənir?

    Cavab: bilə-bilə görməməzliyə vurmaq

    «Göz yummaq» — görüb də məhəl qoymamaq, görməməzliyə vurmaq deməkdir.

  2. 2. Aşağıdakı sözlərdən hansı «yazıçı» sözünün quruluşuna görə eynidir (kök + sözdüzəldici şəkilçi)?

    Cavab: işçi

    «Yazı + çı», «iş + çi» — kök və sözdüzəldici şəkilçidən ibarət sözlərdir; qalanlarda şəkilçilər qrammatik (forma) şəkilçilərdir.

  3. 3. Aşağıdakı sözlərdən hansı «sürətli» sözünün sinonimidir?

    Cavab: tez

    «Sürətli» və «tez» — eyni mənada işlənir; «yavaş, ağır, ləng» antonimdir.

  4. 4. «Əl-ələ vermək» frazeoloji birləşməsi hansı mənada işlənir?

    Cavab: birləşmək, birgə çalışmaq

    Frazeologizm birlikdə hərəkət etmək, hərəkətləri birləşdirmək mənasını verir.

  5. 5. «Dil tapmaq» frazeoloji birləşməsinin mənası hansıdır?

    Cavab: razılığa gəlmək, anlaşmaq

    «Dil tapmaq» — bir-birini başa düşmək, razılığa gəlmək mənasındadır.

  6. 6. «Cəsur» sözünün antonimi hansıdır?

    Cavab: qorxaq

    Cəsur, igid, mərd, qoçaq sinonimdir; «qorxaq» onun antonimidir.

  7. 7. Hansı sözlər cütü sinonimdir?

    Cavab: gözəl — qəşəng

    Sinonim sözlər eyni və ya yaxın mənalı sözlərdir; qalan cütlər antonimdir.

  8. 8. Hansı cütlük omonimdir?

    Cavab: bağ (meyvə bağı) — bağ (ip, bağlama)

    Omonimlər yazılışı və tələffüzü eyni, mənası fərqli sözlərdir. «Gözəl–qəşəng» sinonim, «böyük–kiçik» və «yaxşı–pis» antonimdir.

  9. 9. Hansı cümlədə «dil» sözü orqan mənasında işlənib?

    Cavab: Uşaq dilini çölə çıxarıb güldü.

    Qalan cümlələrdə «dil» ünsiyyət vasitəsi mənasındadır.

Özünü yoxla: 13 sual

1 / 13
Leksikologiya: sinonim, antonim, omonim

«Göz yummaq» frazeoloji birləşməsi hansı mənada işlənir?