Ən çox səhv sinonim və antonim cütlərini qarışdırmaqdan olur. Aşağıda hər anlayışın tərifi və nümunələri, sonda mövzu üzrə mini-test var.
Sinonim və antonim
Sinonimlər mənaca yaxın sözlərdir: gözəl, göyçək; cəsur, igid; böyük, iri. Antonimlər əks mənalı sözlərdir: ağ, qara; uzaq, yaxın; gec, tez. Variantlar arasında həm sinonim, həm antonim cütü verildikdə sualın nə istədiyini yenidən oxuyun.
Omonimlər
Omonimlər eyni səslənən, lakin mənaca əlaqəsi olmayan sözlərdir: yaz (fəsil) və yaz (yazmaq), gül (çiçək) və gül (gülmək). Çoxmənalı sözdən fərqi budur: çoxmənalı sözün mənaları bir-biri ilə bağlıdır.
Doğma və alınma sözlər
Doğma sözlər: su, ana, göz, ev. Alınma sözlər: universitet, televizor, telefon, avtobus. Alınma sözlər çox vaxt başqa dillərə xas səs birləşmələrindən tanınır.
Frazeoloji birləşmələr
Frazeoloji birləşmə məcazi mənalı sabit ifadədir və mənası tərkibindəki sözlərin mənasından çıxmır: əlini qoynuna qoymaq (bikar qalmaq), qulaq asmaq (dinləmək).
Əlaqəli səhifələr
Tez-tez verilən suallar
Omonim ilə çoxmənalı sözün fərqi nədir?
Omonimlərin mənaları arasında əlaqə yoxdur (yaz fəsil, yaz feil). Çoxmənalı sözün mənaları bir-biri ilə bağlıdır.
«Gözəl» sözünün sinonimi hansıdır?
Göyçək, qəşəng kimi sözlər. Antonimi isə çirkin.
Frazeoloji birləşmə necə tanınır?
Mənası sözlərin hərfi mənasından çıxmır və ifadə sabitdir: əlini qoynuna qoymaq, yəni bikar qalmaq.
Dövlət qulluğu imtahanında Azərbaycan dilindən neçə sual var?
15 tapşırıq. Bütün imtahan 100 tapşırıqdır.
Sual nümunələri və cavabları
- 1. «Göz yummaq» frazeoloji birləşməsi hansı mənada işlənir?
Cavab: bilə-bilə görməməzliyə vurmaq
«Göz yummaq» — görüb də məhəl qoymamaq, görməməzliyə vurmaq deməkdir.
- 2. Aşağıdakı sözlərdən hansı «yazıçı» sözünün quruluşuna görə eynidir (kök + sözdüzəldici şəkilçi)?
Cavab: işçi
«Yazı + çı», «iş + çi» — kök və sözdüzəldici şəkilçidən ibarət sözlərdir; qalanlarda şəkilçilər qrammatik (forma) şəkilçilərdir.
- 3. Aşağıdakı sözlərdən hansı «sürətli» sözünün sinonimidir?
Cavab: tez
«Sürətli» və «tez» — eyni mənada işlənir; «yavaş, ağır, ləng» antonimdir.
- 4. «Əl-ələ vermək» frazeoloji birləşməsi hansı mənada işlənir?
Cavab: birləşmək, birgə çalışmaq
Frazeologizm birlikdə hərəkət etmək, hərəkətləri birləşdirmək mənasını verir.
- 5. «Dil tapmaq» frazeoloji birləşməsinin mənası hansıdır?
Cavab: razılığa gəlmək, anlaşmaq
«Dil tapmaq» — bir-birini başa düşmək, razılığa gəlmək mənasındadır.
- 6. «Cəsur» sözünün antonimi hansıdır?
Cavab: qorxaq
Cəsur, igid, mərd, qoçaq sinonimdir; «qorxaq» onun antonimidir.
- 7. Hansı sözlər cütü sinonimdir?
Cavab: gözəl — qəşəng
Sinonim sözlər eyni və ya yaxın mənalı sözlərdir; qalan cütlər antonimdir.
- 8. Hansı cütlük omonimdir?
Cavab: bağ (meyvə bağı) — bağ (ip, bağlama)
Omonimlər yazılışı və tələffüzü eyni, mənası fərqli sözlərdir. «Gözəl–qəşəng» sinonim, «böyük–kiçik» və «yaxşı–pis» antonimdir.
- 9. Hansı cümlədə «dil» sözü orqan mənasında işlənib?
Cavab: Uşaq dilini çölə çıxarıb güldü.
Qalan cümlələrdə «dil» ünsiyyət vasitəsi mənasındadır.