Aşağıda mövzunun əsas anlayışları verilib. Mini-testdə hər anlayış üzrə izahlı suallar var.
İnzibati hüququn predmeti
İnzibati hüquq icra hakimiyyəti orqanlarının təşkili və fəaliyyəti, dövlət idarəçiliyi ilə bağlı münasibətləri tənzimləyir. Bu münasibətlərdə tərəflərdən biri dövlət orqanı və ya səlahiyyətli şəxsdir, tərəflər arasında hakimiyyət və tabeçilik əlaqəsi olur.
İnzibati hüququn mənbələri Konstitusiya, qanunlar, Prezident fərmanları, Nazirlər Kabinetinin qərarları və digər normativ aktlardır.
İnzibati xəta və məsuliyyət
İnzibati xəta qanunla inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulmuş, cinayət dərəcəsinə çatmayan qanunazidd əməldir. İnzibati Xətalar Məcəlləsi xətaları, cəza növlərini (xəbərdarlıq, cərimə və başqaları) və icraat qaydasını müəyyən edir. İnzibati məsuliyyət ümumi qaydada 16 yaşdan başlayır.
İnzibati akt və şikayət
İnzibati akt inzibati orqanın konkret hüquqi nəticə yaradan qərarıdır. Vətəndaş inzibati aktdan inzibati qaydada (yuxarı orqana) və ya məhkəməyə şikayət verə bilər.
Əlaqəli səhifələr
Tez-tez verilən suallar
İnzibati xəta cinayətdən nə ilə fərqlənir?
İnzibati xəta cinayət dərəcəsinə çatmayan, ictimai təhlükəliliyi daha az olan əməldir və İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə tənzimlənir.
İnzibati məsuliyyət hansı yaşdan başlayır?
Ümumi qaydada 16 yaşdan.
İnzibati akt nədir?
İnzibati orqanın konkret hüquqi nəticə yaradan qərarıdır.
İnzibati aktdan necə şikayət etmək olar?
İnzibati qaydada (yuxarı orqana) və ya məhkəməyə.
Sual nümunələri və cavabları
- 1. İnzibati xətalar haqqında işlərdə «cərimə» nə növ tədbirdir?
Cavab: İnzibati tənbeh
Cərimə, xəbərdarlıq, inzibati həbs və s. inzibati tənbeh növlərindəndir.
- 2. İnzibati xəta törətmiş şəxsə «xəbərdarlıq» tətbiq edilməsi nəyi bildirir?
Cavab: İnzibati tənbehin ən yüngül növünün tətbiqini
Xəbərdarlıq yazılı formada rəsmi qınaq kimi ən yüngül inzibati tənbehdir.
- 3. Dövlət orqanının vəzifəli şəxsi vətəndaşın müraciətini əsassız olaraq cavabsız qoyur. Bu hərəkətə qarşı vətəndaş nə edə bilər?
Cavab: İnzibati qaydada yuxarı orqana və ya inzibati məhkəməyə şikayət edə bilər
Hüquqlarının pozulması halında vətəndaş inzibati və məhkəmə müdafiəsi hüququna malikdir.
- 4. İnzibati akt hansı tələblərə cavab verməlidir?
Cavab: Qanuniliyə, əsaslandırılmışlığa və səlahiyyətli orqan tərəfindən qəbul olunmaya
İnzibati akt qanuni, əsaslı və səlahiyyətli orqan tərəfindən qəbul edilməlidir.
- 5. İnzibati xəta işlərinə baxılarkən hansı prinsip əsasdır?
Cavab: Qanunçuluq və təqsirsizlik prezumpsiyası
İnzibati xəta üzrə də şəxs təqsirli bilinənədək təqsirsiz sayılır.
- 6. İnzibati xəta üçün inzibati məsuliyyət hansı yaşdan başlayır?
Cavab: 16 yaşdan
İnzibati məsuliyyət 16 yaşına çatmış şəxslər üçün nəzərdə tutulur.
- 7. İnzibati orqanın qanunsuz aktından məhkəməyə şikayət edilməsi hansı məhkəmədə baxılır?
Cavab: İnzibati məhkəmədə
İnzibati aktlardan yaranan mübahisələr inzibati məhkəmələrin yurisdiksiyasındadır.
- 8. İnzibati hüquq münasibətlərinin əsas xüsusiyyəti nədir?
Cavab: Tərəflərdən biri dövlət hakimiyyəti səlahiyyətlərini həyata keçirən orqan olur
İnzibati hüquqda hakimiyyət-tabeçilik münasibətləri üstünlük təşkil edir.