testim.az-ın Excel sınaq modelində “Xanalar və diapazonlarla iş” bölməsi 40 sualdan 7-ni təşkil edir; formatlama və məlumat daxiletmə bu bölmənin əsasıdır.
Ədəd formatları
Ctrl+1 Format Cells pəncərəsini açır. Əsas formatlar: General, Number, Currency, Accounting, Date, Time, Percentage, Text.
Percentage formatında 0,25 dəyəri 25% kimi görünür (qısayolu Ctrl+Shift+%). Accounting formatı valyuta simvolunu xananın sol kənarına düzləndirir və sıfırı tire ilə göstərir. Ədədlər standart olaraq sağa, mətn sola düzlənir; sütun dar olanda ədəd və tarix əvəzinə ##### görünür.
Görünüş alətləri və şərti formatlama
Wrap Text uzun mətni xananın içində bir neçə sətrə bölür. Merge & Center xanaları birləşdirir, lakin yalnız yuxarı-sol xananın dəyəri saxlanılır. Format Painter bir kliklə formatı bir yerə, ikiqat kliklə bir neçə yerə tətbiq edir.
Conditional Formatting Home tabındadır: Highlight Cells Rules, Top/Bottom Rules, Data Bars (dəyərə mütənasib zolaq), Color Scales və Icon Sets.
Doldurma və yapışdırma
Doldurma markeri (Fill Handle) ardıcıllığı davam etdirir: Jan → Feb → Mar; 2 və 4 seçilib çəkiləndə 6, 8, 10 alınır. Ctrl+D yuxarıdakı xananı aşağıya, Ctrl+R soldakı xananı sağa doldurur. Flash Fill (Ctrl+E) nümunəyə əsasən sütunu avtomatik doldurur.
Paste Special ilə yalnız dəyərləri (Values), yalnız formatı (Formats) yapışdırmaq və ya Transpose ilə sətirləri sütunlara çevirmək olar. Düsturun nəticəsini köçürmək üçün Values seçilir.
Məlumatların yoxlanılması
Data > Data Validation xanaya daxil edilən məlumatı məhdudlaşdırır. Allow: List seçilərək xanada açılan siyahı yaradılır və istifadəçi yalnız siyahıdakı dəyərləri seçə bilir.
Əlaqəli səhifələr
Tez-tez verilən suallar
Format dəyəri dəyişirmi?
Xeyr, format yalnız görünüşü dəyişir; hesablamada xanadakı həqiqi dəyər istifadə olunur.
##### işarəsi nə deməkdir?
Sütun ədədi və ya tarixi göstərmək üçün darlıq edir; sütunu genişləndirmək kifayətdir.
Düsturun yalnız nəticəsini necə yapışdırmaq olar?
Paste Special > Values seçməklə: düstur yox, onun nəticəsi köçürülür.
Açılan siyahı necə yaradılır?
Data > Data Validation pəncərəsində Allow: List seçib dəyərləri göstərməklə.
Sual nümunələri və cavabları
- 1. Format Cells (Xanaları formatla) dialoqunu açan qısayol hansıdır?
Cavab: Ctrl+1
Ctrl+1 Format Cells pəncərəsini açır.
- 2. Excel-də ədədlər standart olaraq xanada necə düzlənir?
Cavab: Sağa
Ədədlər sağa, mətn isə sola düzlənir.
- 3. Xanada 0.25 var və ona Percentage formatı verilir. Xanada nə görünəcək?
Cavab: 25%
Faiz formatı dəyəri 100-ə vurub % işarəsi ilə göstərir.
- 4. Wrap Text (Mətni keçir) əmri nə edir?
Cavab: Uzun mətni xananın içində bir neçə sətrə bölür
Wrap Text mətni sütun eninə uyğun olaraq bir neçə sətrə keçirir.
- 5. Format Painter düyməsinə iki dəfə klik edildikdə nə baş verir?
Cavab: Format bir neçə yerə ardıcıl tətbiq oluna bilir
İki dəfə klik Format Painter-i Esc basılana qədər aktiv saxlayır.
- 6. Conditional Formatting (Şərti formatlama) hansı tabda yerləşir?
Cavab: Home
Conditional Formatting Home tabının Styles qrupundadır.
- 7. Xananın içində dəyərə mütənasib uzunluqda zolaq göstərən şərti formatlama növü hansıdır?
Cavab: Data Bars
Data Bars dəyər böyüdükcə uzanan zolaq çəkir; Sparklines şərti formatlama deyil.
- 8. Paste Special > Transpose seçimi nə edir?
Cavab: Sətirləri sütunlara, sütunları sətirlərə çevirir
Transpose köçürülmüş diapazonun istiqamətini dəyişir.
- 9. Düstur olan xananı köçürüb başqa yerə yalnız nəticə dəyərini yapışdırmaq üçün nə seçilir?
Cavab: Paste Special > Values
Values seçimi düsturu deyil, onun nəticəsini yapışdırır.
- 10. Flash Fill (Ani doldurma) funksiyasının qısayolu hansıdır?
Cavab: Ctrl+E
Ctrl+E nümunəyə əsasən Flash Fill-i işə salır.