Aşağıda bu məsələlərin dörd əsas növü və hər birinin həll yolu verilib. Mini-testdə nümunə məsələlər var.
Ardıcıllıqlar
Qanunauyğunluğu tapmaq üçün qonşu hədlərin fərqinə, nisbətinə və ya xüsusi ədədlərə (kvadratlar, Fibonaççi) baxın. Arifmetik silsilədə n-ci hədd a₁ + (n − 1)d düsturu ilə, ilk n hədin cəmi isə n(a₁ + aₙ)/2 ilə tapılır. Məsələn, 1-dən 100-ə qədər ədədlərin cəmi 5050-dir.
Kombinatorika
Vurma qaydası: birinci seçim m, ikinci seçim n üsulla olarsa, ardıcıl seçim m · n üsulla mümkündür. n elementin yerdəyişmələrinin sayı n!-dir: 3! = 6, 4! = 24, 5! = 120. n element arasından cüt seçmək n(n − 1)/2 üsulla mümkündür.
Dirixle prinsipi və ehtimal
Dirixle prinsipi: 7 yeşikdə 8 əşya varsa, ən azı birində 2 əşya olacaq. Ehtimal = əlverişli hallar / bütün hallar. Çətin məsələlərdə sxem və ya cədvəl çəkmək, sondan başlayaraq geri hesablamaq kömək edir.
Əlaqəli səhifələr
Tez-tez verilən suallar
1-dən 100-ə qədər ədədlərin cəmi neçədir?
5050: n(n + 1)/2 = 100 · 101 / 2.
5! neçədir?
120.
Dirixle prinsipi nədir?
Əşya sayı yeşik sayından çoxdursa, ən azı bir yeşikdə iki və daha çox əşya olur.
Lisey imtahanı hansı fənlərdəndir?
Tədris dili və riyaziyyat, standart və qeyri-standart suallarla.
Sual nümunələri və cavabları
- 1. XYZ üçrəqəmli ədəddir (X, Y, Z fərqli rəqəmlərdir və X > Z > 0). XYZ − ZYX = 198 olarsa, X − Z fərqi neçədir?
Cavab: 2
XYZ − ZYX = 99·(X − Z) = 198; deməli, X − Z = 2.
- 2. ⊕ əməli üçün aşağıdakı bərabərliklər doğrudur: 4 ⊕ 3 = 13 7 ⊕ 6 = 43 7 ⊕ 3 = 16 3 ⊕ 6 neçədir?
Cavab: 39
Qanun: a ⊕ b = a + b·b. Bunu verilən üç bərabərlik təsdiq edir. 3 ⊕ 6 = 39.
- 3. ⊕ əməli üçün aşağıdakı bərabərliklər doğrudur: 2 ⊕ 2 = 6 8 ⊕ 4 = 72 8 ⊕ 2 = 60 9 ⊕ 1 neçədir?
Cavab: 73
Qanun: a ⊕ b = a² + b² − a. Bunu verilən üç bərabərlik təsdiq edir. 9 ⊕ 1 = 73.
- 4. Cədvəlin hər sətrində eyni qanunauyğunluq var: 7 2 51 9 2 83 3 5 ? ? yerinə hansı ədəd yazılmalıdır?
Cavab: 14
Qanun: üçüncü ədəd birinci ədədin kvadratına ikinci ədədi əlavə etməklə alınır. Üçüncü sətir üçün 14 alınır.
- 5. Tərəzinin iki gözündə olan cisimlərin çəkisi bərabərdir (eyni adlı cisimlərin çəkisi eynidir): 1) 3 qara kürə = 1 ağ kürə + 1 qırmızı kürə 2) 2 ağ kürə + 1 qara kürə = 2 qara kürə 1 «qara kürə» neçə «ağ kürə»-ə (ağırlığına görə) bərabərdir?
Cavab: 2
İkinci əlaqələri bir-birinə əvəz etdikdə çəkilər nisbəti 1 : 2 : 5 alınır; 1 «qara kürə» = 2 «ağ kürə».
- 6. ⊕ əməli üçün aşağıdakı bərabərliklər doğrudur: 7 ⊕ 1 = 43 4 ⊕ 3 = 21 7 ⊕ 3 = 51 3 ⊕ 2 neçədir?
Cavab: 10
Qanun: a ⊕ b = a² + b² − a. Bunu verilən üç bərabərlik təsdiq edir. 3 ⊕ 2 = 10.
- 7. 5 nəfər (Nigar, İlqar, Murad, Ülviyyə, Pərvin) bir sırada dayanıb. Sıra soldan sağa sayılır. Məlumdur ki: 1) Pərvin sıranın sonundadır. 2) Ülviyyə İlqardan əvvəl dayanıb. 3) Murad ilə Ülviyyə arasında düz bir nəfər var. 4) Murad və Nigar yan-yanadır. 5) İlqar Muraddan əvvəl dayanıb. Pərvin soldan neçənci yerdədir?
Cavab: 5
Şərtləri uyğunlaşdırdıqda yeganə düzülüş alınır: Ülviyyə, İlqar, Murad, Nigar, Pərvin. Pərvin soldan 5-ci yerdədir.
- 8. 5 nəfər (Dilarə, Orxan, Cəmil, Pərvin, İlqar) bir sırada dayanıb. Sıra soldan sağa sayılır. Məlumdur ki: 1) Dilarə və Orxan yan-yanadır. 2) Pərvin sıranın nə əvvəlində, nə də sonundadır. 3) Cəmil Pərvindən əvvəl dayanıb. 4) Dilarə sıranın əvvəlindədir. Orxan soldan neçənci yerdədir?
Cavab: 2
Şərtləri uyğunlaşdırdıqda yeganə düzülüş alınır: Dilarə, Orxan, Cəmil, Pərvin, İlqar. Orxan soldan 2-ci yerdədir.
- 9. ⊕ əməli üçün aşağıdakı bərabərliklər doğrudur: 4 ⊕ 3 = 21 3 ⊕ 5 = 40 3 ⊕ 6 = 54 4 ⊕ 6 neçədir?
Cavab: 60
Qanun: a ⊕ b = (a + b)·b. Bunu verilən üç bərabərlik təsdiq edir. 4 ⊕ 6 = 60.
- 10. 5 nəfər (Tural, Vüsal, Səbinə, Anar, Rəşad) bir sırada dayanıb. Sıra soldan sağa sayılır. Məlumdur ki: 1) Səbinə Anardan dərhal əvvəl dayanıb. 2) Tural və Vüsal yan-yanadır. 3) Anar Vüsaldan dərhal əvvəl dayanıb. 4) Səbinə sıranın əvvəlindədir. Rəşad soldan neçənci yerdədir?
Cavab: 5
Şərtləri uyğunlaşdırdıqda yeganə düzülüş alınır: Səbinə, Anar, Vüsal, Tural, Rəşad. Rəşad soldan 5-ci yerdədir.