Aşağıda əsas sistemlər üzrə xülasə verilib. Mini-testdə ürək, tənəffüs və vegetativ sinir sistemi üzrə izahlı suallar var.
Qan və qan dövranı
Qan plazma və formalı elementlərdən (eritrositlər, leykositlər, trombositlər) ibarətdir. Sağlam yetkində arterial təzyiq təxminən 120/80 mm c.süt. götürülür. Ürək avtomatizmi sinus düyünündən başlayır, buna görə sinus düyünü əsas ritm sürücüsüdür.
Tənəffüs
Qaz mübadiləsi alveollarda diffuziya yolu ilə baş verir: oksigen alveoldan qana, karbon qazı isə qandan alveola keçir.
Vegetativ sinir sistemi
Sinir sistemi mərkəzi və periferik hissəyə bölünür. Vegetativ sistemin simpatik hissəsi «döyüş və ya qaç» reaksiyası ilə əlaqəlidir: ürək döyüntüsünü sürətləndirir. Parasimpatik hissə isə ürək fəaliyyətini zəiflədir və orqanizmi dincəlmə vəziyyətinə keçirir.
Əlaqəli səhifələr
Tez-tez verilən suallar
Ürəyin əsas ritm sürücüsü hansıdır?
Sinus (sinoatrial) düyünü.
Normal arterial təzyiq nə qədər götürülür?
Təxminən 120/80 mm civə sütunu.
Parasimpatik sistem ürəyə necə təsir edir?
Ürək döyüntüsünü yavaşıdır.
Fiziologiyadan neçə sual olur?
Rezidentura I mərhələsində 15 sual, onlardan 5-i açıq tapşırıqdır.
Sual nümunələri və cavabları
- 1. Xəstədə EKQ-də P dalğası yoxdur, RR intervalları qeyri-müntəzəmdir. Ən ehtimal olunan ritm pozuntusu hansıdır?
Cavab: Qulaqcıq fibrilyasiyası
P dalğasının olmaması və nizamsız RR intervalları qulaqcıq fibrilyasiyasının əsas əlamətləridir.
- 2. Fiziki yük zamanı oksigenin toxumalara çatdırılması hansı proseslə yaxşılaşır?
Cavab: Ürək atımının və hemoqlobinin O₂-yə sıxlığının dəyişməsi (sağa sürüşmə) ilə
Yük zamanı ürək atımı artır, temperatur və CO₂ yüksəldiyindən oksihemoqlobinin dissosiasiya əyrisi sağa sürüşür və O₂ toxumalara asan verilir.
- 3. Sağlam yetkin insanda glomerulyar filtrasiya sürəti (GFS) təxminən nə qədərdir?
Cavab: 120–125 ml/dəq
Normal GFS təxminən 120–125 ml/dəq-dir (gündə ~180 l).
- 4. Qanın asidozu zamanı tənəffüs mərkəzi necə reaksiya verir?
Cavab: Tənəffüsü sürətləndirir (hiperventilyasiya)
Qanın pH-ının düşməsi xemoreseptorları qıcıqlandırır, CO₂-nin xaric edilməsi üçün tənəffüs sürətlənir.
- 5. Hansı hormon qanda Ca²⁺ səviyyəsini artıran əsas hormondur?
Cavab: Parathormon
Parathormon sümüklərdən Ca²⁺ mobilizasiyasını, böyrəklərdə reabsorbsiyanı və D vitamininin aktivləşməsini artırır.
- 6. İnsulinin təsiri nəticəsində qlükozanın hüceyrələrə daxil olması hansı daşıyıcının hesabına artır?
Cavab: GLUT4
Əzələ və yağ toxumasında insulin GLUT4-ün membrana daşınmasını stimullaşdırır.
- 7. Ürəyin atım həcmi 70 ml, ürək dərəcəsi 70/dəq. Dəqiqəlik həcm nə qədərdir?
Cavab: 4,9 l/dəq
Dəqiqəlik həcm = atım həcmi × ürək dərəcəsi = 70·70 = 4900 ml = 4,9 l/dəq.
- 8. Hansı mədə vəzi hüceyrələri xlorid turşusu ifraz edir?
Cavab: Parietal hüceyrələr
HCl parietal (örtük) hüceyrələr tərəfindən, pepsinogen əsas hüceyrələr tərəfindən ifraz olunur.
- 9. Ürəyin əsas ritm sürücüsü hansıdır?
Cavab: Sinus düyünü
Sinus düyünü ən yüksək avtomatizmə malikdir.
- 10. Sağlam yetkində normal arterial təzyiq təxminən neçədir (mm c.süt.)?
Cavab: 120/80
Standart norma 120/80 qəbul olunur.