Məzmuna keç
testim

Dərs və illik planlaşdırma test sualları

Dərs və illik planlaşdırma təlim nəticələrini, onlara çatmaq üçün fəaliyyətləri, resursları və qiymətləndirməni əvvəlcədən müəyyənləşdirməkdir. İllik plan fənnin tədris ili üzrə təşkilini, gündəlik plan isə konkret dərsin məqsədini və gedişini əhatə edir.

MİQ və sertifikasiya hazırlığında bu mövzunu mənimsəmək üçün planın hissələrini tanımaqla yanaşı, onların əlaqəsini anlamaq lazımdır. Qısa nəzəri izahı oxuyun, sonra testim.az-da izahlı suallara keçərək biliklərinizi situasiyalar üzərində yoxlayın.

İllik planlaşdırma nədir və nələri əhatə edir?

İllik, yaxud perspektiv planlaşdırma müəllimin fənn üzrə tədris ili ərzindəki fəaliyyətini istiqamətləndirir. Burada tədris vahidləri və mövzular, reallaşdırılacaq məzmun standartları, vaxt bölgüsü, resurslar və qiymətləndirmə imkanları əlaqələndirilir. Məqsəd mövzuların məntiqi ardıcıllığını və gözlənilən nəticələrə çatmağı təmin etməkdir.

Plan hazırlanarkən müvafiq fənn və sinif üçün tətbiq olunan kurikulum, tədris planı və metodik vəsait nəzərə alınmalıdır. Mövzulara vaxt ayrılarkən onların mürəkkəbliyi, əvvəlki biliklərlə əlaqəsi və sinfin ehtiyacları düşünülür. Bu yanaşma biologiya fənn kurikulumunun planlaşdırma tövsiyələrində də izah olunur.

  • Məzmun: hansı tədris vahidləri, mövzular və standartlar üzrə işlənəcək?
  • Ardıcıllıq və vaxt: mövzular nə zaman və hansı saat bölgüsü ilə tədris ediləcək?
  • Təşkil: hansı resurslardan və inteqrasiya imkanlarından istifadə olunacaq?
  • Qiymətləndirmə: şagird nailiyyətləri necə izlənəcək və yoxlanacaq?

İllik planla gündəlik dərs planının fərqi nədir?

Gündəlik, yaxud cari planlaşdırma illik plandakı istiqaməti konkret dərs üçün dəqiqləşdirir. Müəllim şagirdin dərsin sonunda hansı nəticəni nümayiş etdirəcəyini, bunun üçün nə edəcəyini və nəticənin necə yoxlanacağını müəyyənləşdirir. Beləliklə, hər dərs illik hədəflərə çatmağa xidmət edir.

Məsələn, illik planda müqayisə bacarığını inkişaf etdirən mövzuların yeri göstərilə bilər. Gündəlik planda isə müqayisə ediləcək obyektlər, tapşırıq, iş forması və qiymətləndirmə meyarı seçilir. Rəsmi metodik vəsaitdəki gündəlik plan nümunələri standart, məqsəd, üsul, forma və resursların əlaqəsini göstərir.

  • Əhatə dairəsi: illik plan tədris ilini, gündəlik plan konkret dərsi əhatə edir.
  • Məzmun: illik planda mövzuların ümumi ardıcıllığı, gündəlik planda dərsin tapşırıqları və fəaliyyətləri dəqiqləşdirilir.
  • Vaxt: illik planda mövzular üzrə saat bölgüsü, gündəlik planda fəaliyyətlərə ayrılan vaxt düşünülür.
  • Əlaqə: gündəlik plan illik plan əsasında hazırlanır və sinfin cari ehtiyaclarını nəzərə alır.

Dərsin məqsədi və təlim nəticəsi necə yazılır?

Təlim nəticəsi şagirdin dərsin sonunda nəyi nümayiş etdirəcəyini bildirir. Nəticə məzmun standartına uyğun, aydın və müşahidə edilə bilən olmalıdır. Təkcə fəaliyyət bildirən fel yazmaq kifayət etmir; həmin fəaliyyətin hansı məzmun üzərində yerinə yetiriləcəyi də göstərilməlidir.

Məsələn, “Mövzunu başa düşür” ifadəsi nəticəni necə yoxlayacağımızı aydınlaşdırmır. “İllik və gündəlik planlaşdırmanı əhatə dairəsinə görə fərqləndirir” ifadəsi isə konkret bacarığı göstərir. Bunlar izah üçün hazırlanmış nümunələrdir. “İzah edir”, “əsaslandırır”, “təsnif edir” kimi fellər də uyğun məzmunla işlədildikdə yoxlanıla bilən nəticə yaratmağa kömək edir.

Nəticədən sonra ona uyğun tapşırıq seçilməlidir. Şagirddən əsaslandırma gözlənilirsə, yalnız anlayışın adını soruşmaq yetərli deyil. Qiymətləndirmə Konsepsiyası məqsədlə qiymətləndirmənin uzlaşmasını və ölçülə bilən xüsusiyyətlərin qiymətləndirilməsini əsas götürür.

    Dərsin mərhələləri necə planlaşdırılır?

    Fəal təlim modelində dərs motivasiya və problemin qoyulması ilə başlaya bilər. Tədqiqat sualı şagirdin araşdıracağı problemi istiqamətləndirir. Sonrakı fəaliyyətlər həmin suala cavab tapmağa, əldə edilən məlumatı müzakirə etməyə və nəticə çıxarmağa xidmət edir.

    Ümumi tarix üzrə metodik vəsaitdə fəal dərsin quruluşu bu yanaşma ilə təqdim edilir. Bununla belə, dərsin mərhələlərini bütün fənlər üçün dəyişməz şablon kimi qəbul etmək düzgün deyil. Seçilmiş modelə, məqsədə və dərsin xarakterinə uyğun təşkil əsasdır.

    • Motivasiya və tədqiqat sualı: problemə maraq yaradılır, araşdırmanın istiqaməti müəyyənləşdirilir.
    • Tədqiqatın aparılması: şagirdlər tapşırıqlar vasitəsilə məlumat və dəlillər əldə edirlər.
    • İnformasiya mübadiləsi və müzakirəsi: əldə edilən cavablar təqdim olunur, əlaqələr araşdırılır.
    • Ümumiləşdirmə və nəticə: tədqiqat sualına əsaslandırılmış cavab formalaşdırılır.
    • Yaradıcı tətbiqetmə və qiymətləndirmə: öyrənilənlər tətbiq edilir, nəticəyə çatma səviyyəsi yoxlanılır.

    Qiymətləndirmə dərs planına necə daxil edilir?

    Qiymətləndirmə planlaşdırılarkən əvvəlcə hansı bilik və bacarığın yoxlanacağı müəyyənləşdirilir. Sonra uyğun meyar, üsul və vasitə seçilir. Məsələn, nəticə səbəb və nəticə əlaqəsini izah etməkdirsə, tapşırıq şagirdə həmin əlaqəni göstərmək imkanı verməlidir.

    Məktəbdaxili qiymətləndirmə Qaydasına əsasən, diaqnostik qiymətləndirmə ilkin bilik və bacarıqları müəyyənləşdirməyə, formativ qiymətləndirmə öyrənmə prosesində çətinlikləri aşkar edib aradan qaldırmağa xidmət edir. Summativ qiymətləndirmə məzmun standartlarının mənimsənilməsi üzrə əldə olunan nailiyyətləri müəyyənləşdirir.

    Formativ qiymətləndirməni yalnız dərsin sonunda nəzərdə tutmaq onun imkanlarını məhdudlaşdırır. Müəllim fəaliyyət zamanı cavabları və iş nümunələrini izləyərək əlavə izah, dəstək və ya fərqli tapşırıq ehtiyacını görə bilər. ARTİ-nin metodik izahında qiymətləndirmə nəticələrindən tədrisi təkmilləşdirmək üçün istifadə vurğulanır.

      Dərs və illik planlaşdırma test sualları necə həll edilir?

      Situasiya sualını oxuyarkən müəllimin hansı qərarı verdiyini müəyyənləşdirin. Mövzuların il üzrə ardıcıllığını seçmək perspektiv planlaşdırmaya, konkret dərsin məqsədini və fəaliyyətini müəyyənləşdirmək cari planlaşdırmaya aiddir. Cavabı seçərkən qərarın əhatə dairəsinə diqqət yetirin.

      Sonra məqsəd, fəaliyyət və qiymətləndirmə arasındakı uyğunluğu yoxlayın. Müqayisə bacarığı hədəflənirsə, tapşırıq şagirdə oxşarlıq və fərqləri göstərmək imkanı verməlidir. Sadəcə məlumatı təkrarlamaq həmin nəticəyə çatıldığını göstərməyə bilər. İş forması və resurs da məqsədə xidmət etməlidir.

      İndi testim.az-da “Dərs və illik planlaşdırma” üzrə izahlı test suallarına keçin. Cavabınızı seçdikdən sonra izahı oxuyun, səhvinizin anlayışları qarışdırmaqdan, yoxsa situasiyanı yanlış şərh etməkdən yarandığını müəyyənləşdirin. Bu yanaşma nəzəri biliyi tətbiq etməyi məşq etdirməyə kömək edir.

        İzahlı test sualları (24)

        1. 1.İllik planlaşdırma nədir və hansı məsələləri əhatə edir?
        2. 2.Gündəlik dərs planı nədir və hansı hissələrdən ibarətdir?
        3. 3.Ölçülə bilən təlim nəticəsi necə düzgün ifadə olunur?
        4. 4.Təlim nəticəsi yazarkən hansı fellərdən istifadə edilir?
        5. 5.Dərsin motivasiya mərhələsinin əsas məqsədi nədir?
        6. 6.Yaradıcı tətbiqetmə mərhələsində şagird nə etməlidir?
        7. 7.Dərs planında qiymətləndirmə nəyi yoxlamaq üçündür?
        8. 8.Dərs planında differensiasiya necə nəzərə alınmalıdır?
        9. 9.İllik planda mövzuların ardıcıllığı nəyə əsaslanmalıdır?
        10. 10.Dərs planının resurslar bölməsində nələr göstərilir?
        11. 11.Ümumiləşdirmə və nəticə mərhələsinin məqsədi nədir?
        12. 12.Dərsdə tədqiqat sualı hansı mərhələdə qoyulmalıdır?
        13. 13.SMART meyarlarına uyğun təlim məqsədi necə yazılır?
        14. 14.Dərs planında vaxt bölgüsü nə üçün əhəmiyyətlidir?
        15. 15.Dərs planında təlim fəaliyyətləri nəyə uyğun seçilir?
        16. 16.İllik planlaşdırmada fənlərarası inteqrasiya nədir?
        17. 17.Formativ qiymətləndirmə dərs planına niyə daxil edilir?
        18. 18.Mövzu üzrə təlim nəticələri nə vaxt müəyyən edilir?
        19. 19.Hansı təlim nəticəsi birbaşa ölçülə bilən sayılmır?
        20. 20.Ev tapşırığı planlaşdırılarkən nə nəzərə alınmalıdır?
        21. 21.Blum taksonomiyasında 2-ci pillə hansı səviyyədir?
        22. 22.Blum taksonomiyasında 1-ci pillə hansı səviyyədir?
        23. 23.Öyrəniləni yeni vəziyyətdə işlətmək hansı pillədir?
        24. 24.Hissələrə ayırmaq Blumun hansı pilləsinə uyğundur?

        Əlaqəli səhifələr

        Tez-tez verilən suallar

        Dərs və illik planlaşdırma nədir?

        Təlimin məqsədini, məzmununu, fəaliyyətlərini və qiymətləndirilməsini əvvəlcədən müəyyənləşdirməkdir. İllik plan tədris ilini, dərs planı konkret dərsi əhatə edir.

        Perspektiv və cari planlaşdırma nə deməkdir?

        Perspektiv planlaşdırma illik, cari planlaşdırma isə gündəlik planlaşdırma üçün işlədilən adlardır. Gündəlik plan illik istiqaməti konkret dərs üzrə dəqiqləşdirir.

        Təlim nəticəsi ilə mövzu eynidirmi?

        Mövzu dərsdə hansı məzmunun öyrəniləcəyini bildirir. Təlim nəticəsi şagirdin həmin məzmun üzrə hansı bilik və bacarığı nümayiş etdirəcəyini göstərir.

        Hər dərs eyni mərhələlərlə keçirilməlidirmi?

        Mərhələlərin təşkili dərsin məqsədinə, xarakterinə və seçilmiş təlim modelinə uyğunlaşdırılır. Fəal dərsin mərhələləri bütün dərslər üçün dəyişməz şablon sayılmamalıdır.

        Planlaşdırma üzrə izahlı testlərlə necə hazırlaşım?

        Əvvəlcə illik və gündəlik planın fərqini öyrənin, sonra situasiya suallarını həll edin. İzahları oxuyarkən məqsəd, fəaliyyət və qiymətləndirmə əlaqəsini əsaslandırmağa çalışın.

        Özünü yoxla: 24 sual

        1 / 24
        Dərs və illik planlaşdırma

        Aşağıdakılardan hansı illik planlaşdırmaya daha çox aiddir?